მოემზადეთ სინოპტიკოსები გვაფრთხილებენ "შეიძლება ტემპერატურა საგრძნობლად დაეცეს... არაერთი ციკლონი შემოვიდა" - ძლიერი ნალექი, მეწყერი, ღვარცოფი
კლიმატის ცვლილების გლობალური პროცესებიდან გამომდინარე, როცა სპეციალისტები ქვეყანაში სტიქიის განმეორების საფრთხეებზე საუბრობენ, ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ მეწყრულ კერებზე თანამედროვე მონიტორინგის სისტემის დამონტაჟება, ადრეული საფრთხეების შეფასება და რეკომენდაციების მომზადებაა საჭირო. ამ საკითხებზე ვესაუბრეთ გარემოს დამცველ ნინო ჩხობაძეს:
- ამბობენ, რომ მკაცრი ზამთარი გველოდება, ბარში - 10, მთაში კი 24 გრადუსამდეც დაეცემა ტემპერატურა.
- შეიძლება ტემპერატურა მართლაც საგრძნობლად დაეცეს. კლიმატური ცვლილების გამო ატმოსფეროში ძალიან ცუდი პროცესები მიდის და ბევრ მეტეოსადგურს უჭირს გრძელვადიანი პროგნოზირება, განსაკუთრებით ახლა, რადგან არაერთი ციკლონი შემოვიდა და კიდევ მოსალოდნელია. ამ დროს დაბალი ტემპერატურებია დამახასიათებელი, ხოლო სიცივის შეგრძნება - უფრო მძაფრი.
- შოვის ტრაგედიიდან 2 წელი გავიდა. გარემოს ეროვნული სააგენტოს დასკვნაში წერია, რომ ამ ტრაგედიის თავიდან აცილება შეუძლებელი იყო, გაფრთხილების სისტემა კი სტიქიით გამოწვეულ მძიმე შედეგებს ვერ შეარბილებდა... იზიარებთ აზრს, რომ შეცვლილ კლიმატურ პირობებს ქვეყანა მოუმზადებელი ხვდება და კვლევის მეთოდები მოძველებულია?
- საკმაოდ რთული სიტუაციაა და უწყებას ძალიან გაუჭირდება ყველა საკითხის წამოწევა, გრძელვადიანად პრობლემების ჩამოყალიბება და ბევრ ადგილას გზების მოძიება, იმიტომ, რომ მთიან რეგიონში კლიმატის ცვლილების დროს რისკები მატულობს. ჩვენ არ ველოდებოდით გურიაში ამხელა დიდთოვლობას, რომელმაც ასევე შექმნა კრიზისი გაზაფხულის პერიოდში. ასე რომ, სად როდის და რა შეიძლება მოხდეს, არავინ იცის. წელს უჩვეულოდ წვიამიანი იყო შემოდგომა, იყო წყალდიდობებიც. ველოდებით ასეთი პროცესების უფრო გაძლიერებას, ასევე, შესაძლებელია არასეზონური წყალდიდობებიც.
მაშინ თქვენი წინადადება იყო, ბუბას ხეობაში პირველ რიგში ის ზონები გამოეყოთ, სადაც დასახლებული პუნქტებია, ასევე, ტურისტულ-რეკრეაციულ ზონებში გაფრთხილების სისტემები დამონტაჟებულიყო. რა გაკეთდა?
- ეს სამუშაო ჩატარებულია და იმედია, საზოგადოება მალე იხილავს ამ დოკუმენტებს, მაგრამ ახლა ახალი თვითმმართველობებია არჩეული და მათ უნდა იმუშაონ ამ საკითხებზე. მუნიციპალიტეტებმა თუ არ აიღეს პასუხისმგებლობა, ვერაფერს დავძლევთ. გაფრთხილების სისტემა განთავსებულია დევდორაკზე, რამაც კარგად იმუშავა. ისეთ ზონებში, სადაც ვიცით, რომ მოსალოდნელია საფრთხე, გაფრთხილების სისტემები აუცილებლად უნდა გაკეთდეს, უბრალოდ, ეს ტექნოლოგიურად ძალიან ძვირად ღირებულია, ამიტომ ფინანსური რეზერვების მობილიზება დასჭირდება.
- კვლევებმა აჩვენა, რომ შოვი ისევ რისკის ზონაა, შესაძლოა იქ ღვარცოფი და მეწყერი კვლავ გააქტიურდეს. თუმცა ცნობილია, რომ ამ დრომდე მოქმედებს შოვის განვითარების გეგმა, რომელიც სტიქიის ზონაში 13-სართულიანი შენობების მშენებლობას აკანონებს. თქვენ ამ გეგმის დაუყოვნებლივ გაუქმებას მოითხოვდით, ამბობდით, საკანონმდებლო ცვლილებების მთელი კასკადი გვჭირდებაო.
- დიახ, მე მოვითხოვდი ამ გეგმის გაუქმებას, მაგრამ გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ონის მუნიციპალიტეტმა. გეგმა ერთხელ მიიღეს და მას მერე არავის გადაუხედავს. დასკვნის მიხედვით, მოთხოვნა იმდენად მკაცრია, რომ ხეობაში რამის აშენება გამორიცხულია, ვინაიდან ველოდებით, რომ იქ კიდევ იქნება ღვარცოფიც და მეწყერიც. თავის დროზე უნდა გაკეთებულიყო სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასება (სგშ), მაგრამ არ ჩატარდა და მოიმიზეზეს, ეს უფრო ადრე გვქონდა შემუშავებული, ვიდრე ეს კანონი ამოქმედდებოდაო. სგშ უნდა მოემზადებინა მუნიციპალიტეტს